تعریف اختراع

با توجه به ماده ی یک قانون ثبت اختراعات ،طرحهای صنعتی و علائم تجاری، اختراع اینگونه تعریف شده است: اختراع نتیجه فکر فرد یا افراد است که برای اولین بار فرایند یا فرآورده‌ای خاص را ارائه می‌کند و مشکلی را در یک حرفه، فن، فناوری، صنعت و مانند آنها را حل می‌نماید.

اختراع دارای سه ویژگی است که وجود همه آنان برای شمول عنوان اختراع بر آن لازم است:

  1. نوآورانه بودن Novelty
  2. گام ابتکاری  Inventive Step
  3. کاربرد صنعتی Industrial Application

نوآورانه بودن یعنی قبلا در هیچ یک از صنایع مرتبط به کار برده نشده و به هیچ صورتی نیز افشاء نشده باشد. افشاء اعم از افشای کتبی و شفاهی و حتی کاربرد آن به صورت عملی است.البته این قاعده دارای استثنائاتی است که در مجالی مناسب تر به آن میپردازیم.

گام ابتکاری بدان معناست که در فن و صنعت مرتبط با اختراع این فرآورده یا فرآیند برای فرد متخصصی با علم متعارف واضح و بدیهی نباشد. میتوان این اصل را اینگونه نبیین کرد که اختراع نباید چونان بدیهی باشد که با بررسی توسط فرد دارای تبحر در آن رشته حصول چنین نتیجه ای بسیار بدیهی و مشخص باشد. اختراع باید دستیابی به نتیجه ای را آسانتر کرده یا مشکلی موجود در صنعت را حل کند.

کاربرد صنعتی به این مفهوم است که اختراع می بایست در صنعت به مفهوم گسترده آن قابلیت استفاده داشته باشد و عملکردی باشد. صنعت در این مفهوم اعم از صنایع دستی، کشاورزی ،ماهیگیری و خدمات است.

باید مد نظر قرار داد که اختراعات با کشفیات متفاوت است. درواقع کشف یافتن آن چیزی است که از قبل در طبیعت وجود داشته و تنها انسان آن را همانگونه که وجود داشته، یافته است. اما اختراع نتیجه ی به کارگیری ذهن در خلق یک محصول یا یک پروسه در رسیدن به محصولی خاص است.

کشفیات در حقوق ایران مورد حمایت و قابل ثبت به عنوان اختراع نیست و در نتیجه حقوق انحصاری برای کاشف آن به همراه ندارد. آنچه در اساس حقوق مالکیت فکری معنا می یابد آن ارزشی است که توسط ذهن خلاق ایجاد می شود و برای حمایت از آن تلاش ها قانون گذار وارد عمل می گردد و برای خالق حقوق انحصاری در نظر می گیرد.

چرا باید اختراع خود را ثبت کنیم؟

برای آنکه اختراعی را مشمول حمایت قانونی قرار داد، باید دانست که ثبت آن الزامی است. در حقوق مالکیت فکری دسته حقوق مالکیت صنعتی و در پی آن حقوق اختراعات بر خلاف دسته حقوق مالکیت ادبی و هنری، تنها راه برخورداری از مزایای قانونی من جمله بهره مندی انحصاری از منافع مادی، ثبت آن نزد مراجع صالح یعنی اداره ثبت اختراعات ایت که زیرمجموعه سازمان مالکیت صنعتی است.

لذا باید در نظر داشت ثبت ننمودن اختراع آنرا در معرض خطر قرار خواهد داد، چراکه در فروض مختلف اگر اختراع مشابهی پس از اینکه شما به اختراعی دست یافته اید ثبت گردد، آنکه ثبت گردیده است ملاک عمل قرار خواهد گرفت.

مطالب مرتبط

ثبت اختراع مالکیت فکری
دعاوی نقض حقوق مالکیت فکری
هزینه های مرتبط با ثبت اختراع