نکاح و شرایط فسخ آن

0 0
  • تاریخ : ۱۳۹۹/۳/۱۲
  • بازدید : 331
  • چاپ این صفحه
امتیاز 0.00 تعداد رای 0

نکاح و شرایط فسخ آن

فعالان حقوقی در دنیای امروز در پی تساوی حقوق زن و مرد و عدم تبعیض حقوق آنان هستند هرچند در برخی از جوامع موفق به کسب آن شده اند اما توان دسترسی به این موضوع ریشه در عرف، فرهنگ و اعتقادات مذهبی هر ملیت دارد. در این مقاله برآنیم که حقوق زن و مرد در زمان فسخ نکاح را به اجمال، بررسی کنیم. 
 

بخش اول - انحلال نکاح

نکاح یا عقد ازدواج عبارت است از قصد طرفین در ایجاد علقه زناشویی , با اراده طرفین محقق می شود و انحلال آن به دو صورت ارادی و غیرارادی صورت می پذیرد. فوت طرفین از مصادیق انحلال غیرارادی و فسخ، طلاق و بذل مدت از مصادیق انحلال ارادی است. در این مقاله، به تفاوت های فسخِ نکاح و طلاق و اختیارات طرفین در فسخ نکاح بپردازیم.

 

حقوق زن و مرد در انحلال نکاح

منطبق بر قانون مدنی ایران، شرطِ تحقق نکاح، قصد و رضای طرفین است و به نظر می رسد حقوق زن و مرد در تحقق آن یکسان است اما در انحلال نکاح، حقوق طرفین یکسان نیست و اختیارتشان متفاوت است. فعالان حقوقی در پی تساوی این حقوق هستند و به همین منظور در میثاق های بین المللی و حقوق بشر نیز به این مهم اشاره و خواهان تثبیت تساوی طرفین در مدت زوجیت هستند در حمایت از زنان و منع خشونت علیه آنان نیز کنوانسیون های متعددی تنظیم شده است. با وجود مقررات بین الملی، نیازمند قوانین روشن داخلی و ملی هستیم و بدون وجود قوانین اجرایی نمی توان عدالت را به تساوی اجرا کرد. عقد نکاح منطبق بر ماده 1120 قانون مدنی به فسخ، طلاق یا بذل مدت به صورت ارادی منحل می شود. فسخ و طلاق در فرض نکاح دائم و بذل مدت در نکاح منقطع مطرح می شود.

 

شرایط لازم برای فسخ نکاح

فسخ نکاح،  نیازمند بستری خاص است و تحت شرایطی امکان توسل به فسخ وجود دارد که عبارتند از:

  •  جنون مستمر : منطبق بر ماده 1121 قانون مدنی، جنون به شرط استقرار امکان فسخ را فراهم می کند. هرچند جنون می تواند ادواری هم باشد اما می بایستی، مستمرا ظهور پیدا کند.
  • عیوبی که مانع از ایفای وظایف زناشویی گردد .
  • تدلیس : مبنای استناد به این عمل فقهی است و قانون مدنی به آن اشاره ایی نکرده است اما مشاهده می شود که قضات با توسل به این شرط، امکان فسح نکاح را مهیا می دانند.

متاسفانه نگاه قانونگذار برای محق بودن طرفین نکاح در امکان فسخ یکسان نیست و زن و مرد حقوق مساوی ندارند برای مثال، زمین گیری و نابینایی از هر دو چشم زن را از عیوبی شمرده که به مرد حق فسخ می دهد درحالیکه برعکس آن صادق نیست !

 

تفاوت فسخ نکاح و طلاق

حقِ فسخ نکاح برای طرفین عقد نکاح، پیش بینی شده است که در موارد بیان شده در قسمت قبل امکان استناد به آن وجود دارد اما طلاق حقی است که صرفا برای مرد پیش بینی شده و زن در این خصوص حقی هرچند نا برابر هم ندارد! البته مرد اختیار انتقال حق طلاق و وکالت آن را نیز دارد و همین امر موجب شده، آقایان  با هدف قدم برداشتن در تساوی حقوق زن و مرد به همسر خود وکالت در طلاق اعطا کنند. تفاوت دیگر این دو آن است که فسخ نکاح منطبق برماده 1131 قانون مدنی فوری و غیر تشریفاتی است بدین معنا که برای تحقق آن، مانند طلاق نیازی به مراجعه به دادگاه و دریافت گواهی عدم سازش نیست در حالیکه طلاق تشریفاتی است و برای تحقق آن باید به دادگاه مراجعه کرد.

 

 

نگارنده : مریم مهردوست

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش