حمایت حقوقی از فرهنگ عامه - فولکلور ( بخش اول)

0 0
  • تاریخ : ۱۳۹۹/۵/۲۶
  • بازدید : 85
  • چاپ این صفحه
امتیاز 0.00 تعداد رای 0

حمایت حقوقی از فرهنگ عامه - فولکلور ( بخش اول)

فرهنگ عامه یا فولکلور، متاثر از زندگی مردمان هر سرزمین است و به دلیل تنوع این آداب و تفاوتِ سرزمین ها، در اقصی نقاط جهان، متفاوت است. در رشته مقالات این موسسه، برآنیم که شما را با نگاه حقوقی به این موضوع و ساز وکارهای حقوقی در حمایت از آن، بیشتر آشنا کنیم.

 

فرهنگ عامه – فولکلور چیست!

به فرهنگ منطقه ایی و سرزمینی هر منطقه جغرافیایی، فرهنگ عامه یا فولکلور گویند. این اصطلاح، آداب و رسوم منطقه ایی را نیز در بردارد. با گذشت زمان خیلی از این آداب و رسوم تغییر پیدا می کند که برگرفته از خرد جمعی جامعه است و مبتنی بر تغییرات فرهنگی است. در این میان، برخی از آداب و رسوم و آیین هایی وجود دارند که با وجود تغییرات جامعه، به دست فراموشی سپرده نمی شود و به عنوان ارزش های منطقه ایی و بومی، حفظ می گردند. در حقیقت این آداب و رسوم فارغ از قضاوت های اخلاقی در بین ساکنین آن منطقه ثبت و ضبط می شوند. از مصادیق فرهنگ عامه علاوه بر آداب و رسوم، می توان به ترانه ها، جشن ها، طرح های سنتی و تصویری و افسانه ها، بازی ها، رقص ها، و مراسم های مذهبی اشاره کرد.

مصادیق فرهنگ عامه از منظر بین المللی

این مفهوم برای اولین بار در کنوانسیون برن در سال 1967، مطرح شد که شرط حمایت را "اصالت" این مصادیق، اعلام کرده است. پیرو این کنوانسیون، در سال 1982، سازمان جهانیِ مالکیت فکری WIPO  به همراه یونسکو مقرراتی بین الملی با هدفِ بهره مندی اقتصادی از فرهنگ عامه، تدوین کرده است. هدف دیگر این مقررات، تعیین مرزهای کشورهای توسعه یافته و درحال توسعه است چراکه بسیار مشاهده شده است، فرهنگ عامه کشورهای در حال توسعه که عموما قدمت بالای دارد مورد تعرض و سوء استفاده کشورهای توسعه یافته، قرار می گیرند و با تدوین این مقررات محدود کننده، به نوعی از حقوق مالکین این دارایی های فکری، حمایت می گردد.

از جمله نگرانی های بارزِ حقوقیِ کشورهای عضو کنوانسیون برن عبارتست از:

  • اتلاف منافع اقتصادی حاصل از فرهنگ عامه فولکلور : برای مثال، بسیار مشاهده شده است که  تجار و هنرمندان غیر بومی، از مصادیق فرهنگ عامه از جمله طرح ها و نقوش منطقه ایی خاص، کپی برداری کرده و بدون اذن مالک آن، بهره بری اقتصادی می کند.
  • بیمِ از دست دادنِ اصالت مصادیق فرهنگ عامه : با کپی بردای وسیع از این مصادیق و انتشار آن، امکان تشخیص اصالت اثر، دشوار می شود.
  • بیم استفاده مستمر و دلزدگی جامعه : استفاده مستمر و طولانی مدت باعث می شود که کالا، ارزشمندی خود را از دست می دهد  و به نوعی فرهنگ عامه، مورد تحقیر قرار می گیرد.

با این حال، برقراری حقوق در این مقوله با چالش های مالکیت فکری روبروست چراکه "مالکیت" این دارایی ها به روشنی مشخص نیست از سویی دیگر حمایت از ایده در این حقوق، معنا ندارد و بیشتر مواقع از ایده های نهان در فرهنگ عامه، نسخه بردرای می شود که اثباتِ نقضِ حق را دشوار می سازد. مساله بسیار مهمی که مطرح می شود این است که حقوق مالکیت فکری، مبتنی بر فردگرایی و تضاد منافع است درحالیکه حقوق ناشی از فرهنگ عامه، مبتنی بر منافع مشترک اعضاء است.

نقضِ فرهنگ عامه - فولکلور

خلاء های قانونی باعث می شود سود جویان به فکر سوء استفاده قرار گیرند و بدیهی است کشورهایی که تنوع فرهنگ عامه و فولکلور دارند، با این مشکلات بیشتر مواجه می شوند. به همین دلیل برخی ازکشورها که جمعیت بومی زیادی دارند از جمله استرالیا، مقرراتی داخلی تدوین کرده اند که از حقوقِ دارندگان این دارایی ها محاظت کند. برهمین اساس و منطبق بر قاعده " نقض اطلاعات – Breach of confidence" کارخانه تولید پوشاکی، محکوم به پرداخت غرامت شد چراکه از طرحِ بومیِ یکی ازمناطق بدون اذن و پرداخت حق بهره برداری، استفاده و در تی شرت های تولیدی خود، چاپ کرده بود و باطرح دعوا و مستند به حقوقِ فرهنگ عامه، محکوم شد.

گردآورنده : مریم مهردوست

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش