طب سنتی و مالکیت فکری - بخش سوم

0 0
  • تاریخ : ۱۴۰۰/۴/۷
  • بازدید : 149
  • چاپ این صفحه
امتیاز 0.00 تعداد رای 0

طب سنتی و مالکیت فکری - بخش سوم

طب سنتی در کشورهای با سابقه تاریخی از موضوعات آشنایی است و به نظر می رسد این نوع روشهای درمانی در کشورهای در حال توسعه مقبولتر است. این موضوع از یکی از مباحث مالکیت فکری است که سرمایه گذاران کشورهای توسعه یافته از ارزش آن آگاهی داشته و از منافع اقتصادی آن بهره مند می شوند در حالیکه توجه به این موضوع در کشورهای در حال توسعه، مغفول مانده است. در رشته نوشتار این موسسه به جایگاه این موضوع در نظام مالکیت فکری و بهره بردای اقتصادی از آن می پردازیم.

اختصاص نظامی خاص در حمایت از طب سنتی – بخش سوم

همانطور که در نوشتارهای قبلی بیان شد، برای حمایت از طب سنتی در لوای مالکیت فکری، اختصاص نظامی خاص ضرورت دارد. در تخصیص نظامی خاص توجه به موارد زیر برای تنظیم آن راهگشاست:

  •  اهداف:  به نظر می رسد از اهداف تخصیص نظامی خاص، جلوگیری از نابودی و انهدام طب سنتی و کاهش خطر سرقت زیستی اهمیت دارد.
  •  موضوع : برای تعیین موضوع باید در نظر داشت  که طب سنتی با موضوعیت داروهای گیاهی  مد نظر است یا روشهای درمانی را نیز در بردارد؟! میزان آسیب پذیری موارد مطرح شده یا پتانسیل تجاری هر کدام، می تواند در اولویت بندی موضوعات طب سنتی، نقشی موثر ایفاء کند.
  • معیار حمایت : با توجه به موضوع انتخابی، معیارهای موضوع سنجیده می شود. برای مثال معیار شناسایی داروهای گیاهی چه می تواند باشد. در حالت کلی از معیارهای شناسایی طب سنتی می توان به ویژگی فرهنگی، زیست بومی و امکان بهره مندی اقتصادی آن اشاره کرد.
  • تشریفات لازم برای تحقق حمایت قانونی : نوع حمایت تعیین کننده است .برای مثال برای برخورداری از حق مولف در آثار فولکور نیازمند به ثبت نیست درحالیکه حمایت در قالب اختراعات که در خصوص دارورهای گیاهی اعمال می گردد، نیازمند ثبت است.
  • تعیین صاحبین حق : به دلیل ویژگی هویت جمعی و مشترک طب سنتی، تعیین مالک و پدیدآورنده به راحتی محقق نمی گردد و به نظر می رسد همانند علامت جمعی باید با آن برخورد نمود. بدین ترتیب در برخی مواقع صاحبین حق، فراتر از مردم یک منطقه بوده و تمام مردمان یک کشور را در بر می گیرد. توجه به تقسیم منصفانه منافع تجاری در مالکیت های مشاع طب سنتی حایز اهمیت است.

استثنایات و ضمانت اجرا

طب سنتی عموما هویت مشترک و جمعی دارد و به نظر می سد در نظر گرفتن استثناء، به رشد تعالی علم، هنر و فرهنگ عامه در سرار دنیا کمک کند. به همین دلیل است که استفاده شخصی اشخاص ثالث با اهدافی غیرتجرای، اقتصادی و با هدف بهره مندی علمی و فرهنگی و انجام مطالعات و آزمایش های علمی از دامنه تعرض به طب سنتی استثناء شده است.

بدیهی است تخصیص نظام خاص بدون در نظر گرفتن ضمانت اجرا، بی معناست. به نظر می رسد ضمانت اجراهایی که می توانند در این نظام موثر باشند به دسته های زیر طبقه بندی شود:

  • جریمه نقدی متعرض به حقوق دارندگان حق که می تواند فرد یا گروهی از اشخاص باشد.
  • ظبط و توقیف ادواتی که به واسطه آن و بدون اذن دارنده حقوق مذکور از منابع ژنتیکی استفاده می شد است.
  • ضبط و توقیف محصولات ناشی از دستکاری بر منابع ژنتیکی و توقیف فعالیت ناقضین حق.
  • ممانعت کلی یا جزئی فعالیت در صورت بروز تخلف و امکان  ابطال حق، قراردادهای لیسانس و ...

در آخر در تعیین مدت حمایت بین حقوقدانها اختلاف نظر هایی وجود دارد و  برخی قایل به محدودیت زمانی هستند و برخی دیگر آن را نامحدود می دانند. به نظر می رسد به دلیل جایگیری این حق در میراث فرهنگی جوامع، محدود در نظر گرفتن این حقوق مانند حقوق علامت تجاری، کارآمد تر است.

گردآورنده  : مریم مهردوست

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش