دکترین استیفای حق در حوزه های نوین

0 0
  • تاریخ : ۱۳۹۹/۹/۵
  • بازدید : 384
  • چاپ این صفحه
امتیاز 0.00 تعداد رای 0

دکترین استیفای حق در حوزه های نوین

در مفاهیم مالکیت فکری، دکترین استیفای حق یکی از مهم ترین مبانی دادرسی می باشد. در این نوشتار برآنیم مختصرا شما را با نقش این دکترین در حوزه های نوین بپردازیم.

 

استیفای حق در حوزه های نوین

دکترین استیفای حق و نحوه اعمال آن در حوزه های نوین از جمله محیط های دیجیتالی و فنآوری زیستی با چالش های متفاوتی مواجه است که در ادامه به تفکیک به آن چالشها، می پردازیم.

دکترین استیفای حق در محیط دیجیتالی

همانطور که می دانید اخیرا آثار فکری در نسخه هایی غیرمادی، منتشر می شوند و در برخی از ، این نسخ الکترونیک، تنها راه دسترسی مخاطبین به آثار مذکور است. از سویی دیگر، امروزه فضای دیجیتالی به عنوان روشی زنده و کاربردی در انتشار آثار فکری، به اثبات رسیده است اما وجودِ چارچوب حقوقی مناسب و بازدارنده، در این محیط ها خالی است. بسیار مشاهده شده است که افراد با دانلود یک فایل از وب سایتی خاص، می توانند آن را به تعداد زیاد تکثیر یا در هارد دیسک خود ذخیره نمایند فلذا مالکین آثار، راهکاریی برای جلوگیری از نسخه برداری مکرر پیش بینی  و اعمال می کنند. برای مثال، نسخه دانلود شده تنها قابل دیدن و شنیدن روی رایانه اصلی باشد که دانلود با آن انجام شده و یا اینکه محدودیت زمانی برای آن قایل شود و صرفا ظرف سی روز قابل مشاهده باشد و پس آن آن فایل مذکور باز نشود.

راهکار دیگری که مالکین آثار هنری پیش بینی کرده اند، انعقاد قراردادهای مجوز بهره برداری و دریافت حق امتیاز است. امروزه کمتر مالکین اینگونه آثار، وجود دارند که بیع را به اینگونه قراردادها ترجیح بدهد. از جمله شروط محدود کننده در قراردادهای مجوز بهره بردای می توان به " استفاده از اثر برای استفاده شخصی و غیرانتفاعی" اشاره کرد که حق مالکیت فکری منحصر به مالک باشد.

راهکاری نیز برای خرده فروشانِ واسطه در این حوزه، در نظر گرفته شده است که شرایطی را پیش از فروش آثار فکری در نظر می گیرند و تا خریدار آن شرایط را نپذیرد امکان دسترسی به اثر و انتقال نسخه اثر وجود نخواهد داشت. این راهکار اصطلاحا "کلیک رپ – "click Wrap نام دارد. هرچند متاسفانه این مقررات مورد استقبال زیادی قرار نگرفته و خریدار و فروشنده از این تدابیر حقوقی، بهره نمی برند.

در ادامه باید خاطر نشان کرد که دکترین استیفای حق، امکانِ تبعیض قیمت را فراهم می کند چراکه مالکان فکری می تواند به مخاطبان آثار خود، قیمت های متفاوتی پیشنهاد دهند و از سویی دیگر مصرف کننده نیز می تواند با پرداخت مبلغی کمتر از هزینه پرداخت شده اولیه، به اثر فکری دسترسی پیدا کند و همین امر موجبات تبعیض قیمت را مطرح می سازد.

دکترین استیفای حق در فناوری زیستی

از بزرگترین دستاوردهای دانش بشری نوین، فناوری زیستی است. بدین معنا که این دانش با دخل و تصرف در ارگانیسمهای زنده یا بخشهای از آن، به تولید محصولات جدید و مفید برای رفاه بشری می پردازند و استفاده از محصولات ناشی ار این فناوری زیستی، با تولید مجدد و تکثیر آن همراه است. از آنجاکه ویژگی ارگانهای زنده، صرفا با تکثیر و کاربرد چندگانه از اجزاء ارگانها را دارند که با حقوق انحصاری مالک آن در چالش است.

در نهایت باید اذعان داشت، آنچه تا به امروز مطرح بوده در خصوص محصولاتی است که امکان تولید آن، ضروری نیست اما امروزه با محصولاتی روبرو هستیم که اگر امکان تولید و تکثیر مجدد آن نباشد، عملا خرید این محصولات بی فایده و پوچ است و به این دلیل، نقشِ دکترین استیفای حق در بیوتکنولوژی روشن نیست.

گردآورنده  : مریم مهردوست

 

 

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش