تولید اموال فکری - بخش دوم

0 0
  • تاریخ : ۱۳۹۹/۱۰/۳
  • بازدید : 336
  • چاپ این صفحه
امتیاز 0.00 تعداد رای 0

تولید اموال فکری - بخش دوم

با رشد تکنولوژی، تولیدات مبتنی بر دانش فنی گسترش پیدا کرده است که نیازمند توافقات حقوقی بین کارفرما و متخصص است. در سلسه نوشتارهای این موسسه برآنیم به نکات مهم برای توازن حقوق کارفرما یا سرمایه گذار و کارگر یا متخصص بپردازیم.

 

تولید اموال فکری – بخش دوم

در نوشتار قبلی به یکی از وجوه متمایز قراردادهای تولید اموال فکری و قرارداد کار عادی اشاره کرده ایم. علاوه بر موارد مطرح شده، موضوع قرارداد در این قسم قرارداد ها اهمیت دارد چراکه موضوع قرارداد، مبین رابطه مالکیت مبتکر، مخترع، متخصص یا پدیدآورنده با مال فکری تولید شده است. برای روشنی این موضوع بهتر است به نقش کارگر یا متخصص در قرارداد که به چهار دسته کلی تقسیم می شود، با ذکر مثال پرداخته شود.

رابطه پدیدآورنده با اموال فکری

بدیهی است مالکیت مادی و معنوی اموال فکری که به واسطه تلاش و سرمایه گذاری اقتصادی خود پدیدآورنده، با پدیدآورنده است اما در مواردی که تولید مال فکری نتیجه انعقاد قرارداد کار است، تفکیک منافع مادی و معنوی برای هر دو طرف قرارداد اهمیتی ویژه پیدا می کند و اولین قدم، روشنی موضوع قرارداد و نقش کارگر یا مبتکر در قرارداد کار است که به چهار دسته تقسیم می گردد:

  • دسته اول : موضوع قرارداد، انجام خدمات فیزیکی یا تخصصی است و در شرح وظایف مستخدم، هیچ اشاره ایی به تعهد او به تولید اموال فکری نشده است اما مستخدم حین خدمت و بدون استفاده از تجهیزات فنی و خدماتی کارفرما، به اختراعی دست پیدا می کند. برای مثال  یک کارمند ساده حین انجام امور ادرای و با تسلط به معایب دستگاه های چاپ موجود در بازار، بدون استفاده از امکانات کارفرما، موفق به اختراعی در زمینه چاپ و پرینت می گردد . بدیهی است مالک منافع مادی و معنوی اختراع، کارگر است چراکه کارفرما در ازای خدماتی خارج از خلاقیت او با او همکاری داشته و او نیز به دلیل مهارت ویژه خود به اختراع دست پیدا کرده است.
  • دسته دوم : فرضی است که موضوع قرارداد، تولید اموال فکری نبوده اما کارگر متخصص به واسطه در اختیار داشتن تجهیزات و خدماتی که کارفرما برای خدمت در اختیار او نهاده است، به اختراع دست پیدا کرده است. در این حالت نیز کارگر مالک مادی و معنوی اختراع است و از سویی دیگر کارفرما مستحق دریافت اجرالمثل امکانات و تجهیزاتی که برای برای کارگر فراهم کرده است.
  • دسته سوم : فرضی است که کارگر متخصص مشخصا برای تولید اموال فکری با کارفرما، قرارداد کاری منعقد کرده است و از آنجاکه عموما از دستمزد بالایی برخوردار است و آگاهانه به همکاری پرداخته، مالکیت معنوی اختراع را دارد و مالکیت مادی آن از آن کارفرماست.
  • دسته چهارم : فرضی است که موضوع قرارداد، پژوهش است و کارگر متخصص برای پژوهش، دستمزد دریافت می کند و تولیدی در کار نیست. در این حالت نیز منافع مادی پژوهش متعلق به کارفرما و منافع معنوی آن متعلق به کارگر پژوهشگر است.

با تفکیک به شرح فوق، به نظر می رسد چنانچه کارفرما قصد تولید بعد از پژوهش را داشته باشد بهتر است از ابتدا کارگر را از قصد خود آگاه کرده و مالکیت مادی آن را در قالب قرارداد الحاقی، ضمیمه قرارداد اولیه نماید در غیر اینصورت کارگر می تواند با استددلالی صحیح، منافع مادی تولید اموال فکری را از کارفرما گرفته و فقط او را مستحق اجرت المثل تجهیزات کند.

گردآورنده : مریم مهردوست

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش