تولید اموال فکری - بخش سوم

0 0
  • تاریخ : ۱۳۹۹/۱۰/۸
  • بازدید : 356
  • چاپ این صفحه
امتیاز 0.00 تعداد رای 0

تولید اموال فکری - بخش سوم

با رشد تکنولوژی، تولیدات مبتنی بر دانش فنی گسترش پیدا کرده است که نیازمند توافقات حقوقی بین کارفرما و متخصص است. در سلسه نوشتارهای این موسسه برآنیم به نکات مهم برای توازن حقوق کارفرما یا سرمایه گذار و کارگر یا متخصص بپردازیم.

 

تولید اموال فکری – بخش سوم

منطبق بر رشته نوشتارهای پیشین، دو حق در اموال فکری متصور است . حق مادی که مشمول بهره برداری اقتصادی است و حق معنوی که نام پدیدآورنده اثر است. حقوق مادی عموما محدود به زمان  و مکان است و این در حالیست که حقوق معنوی دائمی است و محدودیت زمانی ندارد.

در قراردادهای تولید اموال فکری، در تمام کشورهای توسعه یافته و یا در حال توسعه، اصل  را بر مالکیت مادی کارفرما در آثار تولیدی بنا نهاده اند مگر اینکه بر خلاف آن در قرارداد توافق شده باشد.

قوانین ایران در این خصوص ساکت است و این سکوت نیز با پذیرش مالکیت کارفرما به حقوق مادی تفسیر می شود. بنابراین توصیه می شود حین تنظیم قراردادهای مذکور، برای شفافیت بیشتر تقسیم حقوق به صراحت بیان شود.

سهم منصفانه

همانطور که پیشتر بیان شد، در اغلب موارد صاحبان ایده و دانش فنی، توان مالی لازم برای تولید اموال فکری را ندارند و به ناچار با انعقاد اینچنین قراردادهایی موافقت می کنند. به همین دلیل در رسیدگی قضایی در دعاوی مالکیت مادی آثار فکری، بسیار مشاهده شده است که قضات در صدور رای  به قاعده انصاف و سهم منصفانه استناد نموده و در پی احقاق حق از دست رفته کارگر یا متخصص هستند. به طور کلی، برای استناد به سهم منصفانه نیاز است به چند عنصر توجه شود که عبارتند از:

  •  ماهیت تعهدات طرفین بدین معنا که تعهد به وسیله است یا نتیجه چراکه در تعهد به نتیجه و در صورت حصول نتیجه، ممکن است در حق کارگر، اجحاف شود.
  • میزان بهای پرداخت شده در قبال انجام تعهد بدین معنا که اگر بهای پرداختی بالا باشد به نوعی کارگر متخصص در طول زمان حقوق مادی خود را کسب نموده و تعلق مازاد بر آن از عدالت به دور است.
  • تلاش و مهارتی که مبتکر به کار برده است که در صورت ویژه و منحصر بودن آن مهارت برای کارگر متخصص، سهمی عادلانه در نظر گرفته می شود.
  • میزان همکاری و مساعدت کارفرما چراکه در برخی از مواقع کارفرما به تعهدات قراردادی خود عمل نکرده و نقشی در تولید اثر فکری نداشته و در این موقعیت، سهم عادلانه کارگر متخصص در نظر گرفته می شود.
  • ارزش اقتصادی اختراع در نظر گرفته می شود چراکه در برخی از مواقع ارزش اقتصادی اختراع پایین تر از میزان واقعی آن برآورد شده و به تناسب آن، میزان دستمزد کارگر متخصص محاسبه می شود. بنابراین در این مواقع سهم عادلانه ایی برای کارگر متخصص در نظر گرفته می شود.

اسرار تجاری در قرارداد های تولید اموال فکری

متاسفانه اسرار تجاری د ر قوانین ایران بسیار مبهم است و فقط در مواد 64 تا 66 قانون تجارت الکترونیک جرم انگاری شده است و به همین دلیل قبل از انعقاد قرارداد تولید  اموال فکری و یا پس از خاتمه قرارداد ، قرارداد محرمانگی یا Nondisclosure agreement  و عدم رقابت Noncompetition agreement   منعقد می شود که در صورت اثبات تخلف و سوء استفاده از اطلاعات، تحت قاعده تسبیب برای کارگر متخصص ضمان آور است و مستوجب مجازات است. بدیهی است که برآورد خسارت با توجه به ارزش اقتصادی سر تجاری، محاسبه می گردد.

گردآورنده : مریم مهردوست

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش