شرایط اجباری و اختیاری در حمایت از آثار ادبی و هنری

0 0
  • تاریخ : ۱۳۹۹/۱۰/۱۷
  • بازدید : 340
  • چاپ این صفحه
امتیاز 5.00 تعداد رای 1

شرایط اجباری و  اختیاری در حمایت از آثار ادبی و هنری

حمایت از آثار کپی رایتی شروطی دارد که برخی از آنها اجباری و برخی دیگر اختیاری هستند. در این نوشتار بر آنیم که مختصرا شروط مذکور رابیان کنیم .

 

نظام های حاکم در حمایت از آثار کپی رایتی

در حالت کلی در حمایت از آثار کپی رایتی دو رویکرد وجود دارد که عبارتند از نظام رومی ژرمنی( Civil law)  یا حقوق نوشته و نظام کامن لا ( Common law) . رویکرد حمایتی حقوق نوشته، حمایت از شخصیت پدیدآورنده است و نظام دیگر از گنجینه عمومی حمایت می کند و به همین دلیل نظام حقوق نوشته تابع تشریفات خاصی نیست در حالیکه حمایت در قالب کامن لا تشریفات ویژه ایی دارد. هرچند امروزه هر دو نظام به دلیل تنوع آثار کپی رایتی، دچار تغییر و تحولاتی شده اند و می توان گفت که امروزه دو دسته شرایط در حمایت از این آثار وجود دارد، شرایط اجباری و شرایط اختیاری که در ادامه به آن می پردازیم.

شروط اجباری در برقراری حمایت

شرایط اجباری در حمایت از آثار کپی رایتی عبارتند از :

  • اصالت اثر : اصیل یا ابتکاری بودن اثر از مهم ترین عناصر حمایت آثار کپی رایتی است. اصیل بودن به معنای نو بودن اثر نیست بلکه باید نشات گرفته از پدیدآورنده باشد بنابراین امکان تولید دو اثر مشابه که پدیدآورندگان آثار به شکلی مستقل از موضوع، الهام گرفته باشند. علاوه بر آن، اثر ادبی و هنری از لحاظ ماهوی بررسی نمی شود که آیا حرف جدید و نو بیان کرده است یا خیر. بدین معنا که از اثر مذکور به دلیل دارا بودن ارزش های زیباشناسی حمایت نمی شود و ارزش هنری آن قضاوت نمی گردد و در حقیقت حق مولف از تمام آثار ادبی و هنری فارغ از ارزش هنری آن حمایت می کند.
  • تجلی مادی اثر : اثر ادبی هنری باید به شکلی ملموس تجلی پیدا کرده باشد و قانون مذکور از ایده و موضوعات ذهنی، حمایت نمی کند.

شرط اختیاری در برقراری حمایت

شرط حمایت در اموال ادبی و هنری بر خلاف اختراعات و علایم تجاری منوط به ثبت نیست اما عدم ثبت اثر، اثبات مالکیت را در فرض حدوث اختلاف دشوار می گردد. طبق ارزیابی سازمان جهانی مالکیت فکری ثبت در اکثریت کشورها اختیاری است به جز کشور آرژانتین که در آن ناشر در صورت عدم ثبت اثر خود، حقوق مادی و اقتصادی خود را ازدست می دهد.

از آثار ثبت اثر می توان به اثبات مالکیت یا رد مالکیت و تعیین مدت دقیق حمایت اشاره کرد. از مفهوم ماده 9 قانون حمایت از پدیدآورندگان نرم افزارهای رایانه ایی مصوب 1379 می توان چنین استنباط کرد که شرط حمایت از آثار مذکور، بر خلاف اختراعات، ثبت نمی باشد بدین معنا که اثر ثبت در ایران نیز جنبه اثباتی دارد نه جنبه ثبوتی. با این اوصاف حقوقدانها توصیه می کنند در راستای حفظ حقوق خود بهتر است آثار مذکور در وزارت ارشاد ثبت گردند.

گردآورنده  : مریم مهردوست

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش