هنرهای تجسمی و کپی رایت

0 0
  • تاریخ : ۱۳۹۹/۱۰/۲۲
  • بازدید : 347
  • چاپ این صفحه
امتیاز 4.50 تعداد رای 1

هنرهای تجسمی و کپی رایت

نظام کپی رایت یا حق مولف از آثار تجسمی نیز حمایت می کند. در این مقاله برآنیم که به شروط حمایت و استثناء آن بپردازیم.

 

آثار تجسمی

هنر تجسمی یا هنر بصری به آثار اطلاق می شود که توسط حس بینایی قابل درک است و مشمول آثار طراحی در معنای عام، مجسمه سازی، عکاسی، صنایع دستی، فیلمسازی و معماری  می شود. در ماده 2  قانون حمایت از مولفان، مصنفان و هنرمندان مصوب 1348 در بندهای پنجم تا دهم نیز آن آثار به شکلی دقیق، تعریف شده است. می توان نتیجه گرفت که پدیدآورنده دارای حقِ انحصاری نشر، پخش  و عرضه می باشد و هرگونه بهره برداری مادی و معنوی از آثار، متعلق به اوست مگر اینکه حقوق مادی را با سابقا منتقل کرده باشد.

حمایت از آثار تجسمی

همانطور که در رشته نوشتارهای این موسسه بارها بیان شده است، ایده در نظام کپی رایت یا حق مولف قابل حمایت نیست چراکه در صورت  حمایت از ایده، موجبات محرومیت پدیدآورندگان در خلق آثار خود فراهم می گردد اما همین نظام از "روش بیان ایده" و "شکل و نحوه ظهور " ایده که متشکل از ترکیب اجزاء اثر و  خود اجزای اثر است، حمایت می کند. بدین معنا که اگر هنرمندی عینا از ترکیب و اجزاء اثری تجسمی در تولید آثار خود استفاده کند متهم به نقض کپی رایت می شود در غیراینصورت از اثر اولیه اقتباس کرده است. اگرچه مرزبندی نقض در آثار اقتباسی در عالم اثبات، با دشواری هایی مواجه شده  است بنابراین رسیدگی به این دعاوی منطبق بر نظر کارشناس می باشد. در حالت کلی می توان گفت هرچه بین ترکیب و اجزاء دو اثر تجسمی، اختلاف بیشتری باشد، استناد به اقتباس و عدم نقض حقوق کپی رایتی قوی تر می شود.

بسیار مشاهده شده است که هنرمندان به شکلی عادلانه از اثری تجسمی استفاده کرده اند و انتساب اتهام نقض حق کپی رایت دور از عدالت و اهداف نظام مالکیت فکری است. بدین ترتیب حقوقدان استفاده عادلانه را از مصادیق نقض حق مذکور استثناء کرده اند که در ادامه به آن می پردازیم.

شیوه استفاده عادلانه

این شیوه با ماهیت حقوقی نظام مالکیت فکری هم راستاست چراکه هدف آن تشویق پدیدآورندگان در تولید آثاری است که باعث ارتقاء علمی و فرهنگی جامعه می شود. شیوه مذکور مشمول مقاصد انتقادی، خبررسانی، آموزش و پروش یا تحقیق می گردد که توجه به سه عنصر زیر در استناد به این شیوه ضروری است.

  • هدف و ماهیت استفاده از اثر، تجاری نباشد.
  • میزان استفاده و درجه وام گیری از اثر به شکلی دقیق ارزیابی گردد. ارزیابی مذکور از لحاظ کمی و کیفی است..
  • ارزیابی تاثیری که استفاده از اثر در بازار فروش به جای می گذارد.

در صورت ناچیز بودن عناصر بیان شده، استفاده از اثر مجاز و مشمول نقض حق و مستوجب مجازات نمی گردد اما باید یادآور شد که ارزیابی انصاف در قوانین مالکیت فکری در تمامی کشورها با ابهامات فراوانی مواجهه است و عموما رسیدگی به این دعاوی با اتکاء به نظریه کارشناسی و دانش قضات، محقق  می گردد.

گردآورنده  : مریم مهردوست

منبع
امتیاز دهید :
به اشتراک بگذارید :

نظر دهید

گزارش